Een schoorsteen laten vegen voorkomt schoorsteenbrand en CO-vergiftiging. Lees hoe vaak het nodig is, hoe een veegbeurt verloopt en wat tuberen is. Zo stook je deze winter met een gerust gevoel.
Waarom moet een schoorsteen geveegd worden?
Bij elke verbranding gaan rookgassen door het rookkanaal naar buiten. Onderweg zetten zich resten af aan de binnenwand. Dat is meer dan een kwestie van netheid:
- Roet en creosoot: vooral bij hout ontstaat roet, en bij onvolledige verbranding of vochtig hout ook creosoot of teer. Dat is een kleverige, licht ontvlambare laag.
- Risico op schoorsteenbrand: als die afzetting vuur vat, kan de brand in het rookkanaal zeer heet worden. Dat kan scheuren in de schouw veroorzaken en overslaan naar de dakconstructie.
- CO-risico: een vernauwd of verstopt rookkanaal voert rookgassen minder goed af. Dan kan koolstofmonoxide (CO) in huis terechtkomen. Dat gas is kleurloos, geurloos en levensgevaarlijk.
- Slechte trek: een vuile schoorsteen trekt minder goed. Je kachel brandt dan minder efficiënt, je hebt sneller rook in de kamer en er ontstaat nog meer vervuiling.
- Nestjes en losse stenen: vogels bouwen graag een nest in een schouw die een tijd niet gebruikt werd. Ook losgekomen stukken metselwerk kunnen het kanaal blokkeren.
Hoe vaak laat je de schouw vegen?
Dat hangt af van de brandstof en hoe intens je stookt.
- Houtkachel, open haard of pelletkachel: het algemene advies is om de schoorsteen minstens een keer per jaar te laten vegen, bij voorkeur voor het stookseizoen begint. Stook je veel, of met hout dat niet helemaal droog is, dan kan vaker vegen nodig zijn. Veel brandverzekeraars vragen ook een regelmatige veegbeurt en een bewijs daarvan. Vraag bij je verzekeraar na wat in jouw polis staat.
- Stookolie- of gasketel: hier gebeurt de controle en reiniging van de rookafvoer bij het ketelonderhoud. In Vlaanderen is dat onderhoud verplicht: jaarlijks voor een stookolieketel en om de twee jaar voor een gasketel. Wat er tijdens zo'n onderhoud gebeurt, lees je in wat doet een loodgieter tijdens een jaarlijks ketelonderhoud.
Heb je een schouw die je jaren niet meer gebruikt hebt en wil je opnieuw beginnen stoken? Laat ze dan eerst vegen en nakijken.
Hoe verloopt een veegbeurt?
- Voorbereiding: de schoorsteenveger dekt de ruimte rond de kachel of haard af om stof en roet binnen te houden.
- Vegen: met borstels op flexibele stangen wordt het rookkanaal van onder of van boven gereinigd. Ook de rookbuis van de kachel wordt meegenomen.
- Roet verwijderen: het losgekomen roet wordt opgevangen en verwijderd.
- Controle: de vakman kijkt of het kanaal vrij is, of de trek goed is en of er zichtbare schade, scheuren of andere aandachtspunten zijn.
- Attest: vraag na de veegbeurt een attest of bewijs en bewaar het, bijvoorbeeld voor je verzekeraar.
Zorg dat de kachel of haard op de dag zelf niet gebruikt werd en volledig afgekoeld is.
Wat is tuberen?
Tuberen betekent dat er een nieuwe buis in het bestaande rookkanaal wordt geschoven, meestal een flexibele of starre buis in roestvrij staal. De rookgassen gaan dan door die buis naar buiten, en niet meer rechtstreeks langs het oude metselwerk. Zo krijg je een goed afgesloten, gladde en goed trekkende rookafvoer, zonder dat de schoorsteen afgebroken of opnieuw gemetseld moet worden.
Wanneer is tuberen nodig?
- Het rookkanaal is aangetast: scheuren, losse voegen of een verweerde binnenwand zorgen ervoor dat rookgassen kunnen ontsnappen.
- Condensatie: als rookgassen afkoelen in een te breed of koud kanaal, ontstaat condensaat. Dat tast het metselwerk aan en kan vochtplekken op muren geven.
- Overstap naar een condensatieketel: een condensatieketel heeft koelere rookgassen en vormt condensaat. Daarvoor is een rookafvoer nodig die daartegen bestand is. Een gewone gemetselde schoorsteen is daar meestal niet geschikt voor.
- Overstap naar een andere brandstof of kachel: van stookolie naar gas, of een nieuwe houtkachel of pelletkachel. Elke brandstof en elk toestel stelt eigen eisen aan de afvoer.
- Slechte trek: een te breed rookkanaal trekt vaak slecht. Een buis met de juiste diameter kan dat verbeteren.
Of tuberen in jouw situatie nodig is, bepaalt een vakman best na inspectie van het rookkanaal en in functie van het toestel dat erop aangesloten wordt.
Wat kan je zelf doen tussen twee veegbeurten?
- Stook alleen droog hout: nat of vers hout geeft veel meer rook, roet en teer.
- Verbrand geen afval, geverfd of behandeld hout, karton of plastic.
- Stook niet te smeulend: een goed brandend vuur met voldoende luchttoevoer geeft minder afzetting dan een vuur dat de hele avond op een laag pitje smeult.
- Plaats een CO-melder in de ruimte met de kachel of haard, en test die regelmatig.
- Let op signalen: rook in de kamer, een vreemde geur, slechte trek of zwarte aanslag rond de schouw wijzen op een probleem. Stop dan met stoken en laat het nakijken.
- Zorg voor voldoende ventilatie: een verbrandingstoestel heeft verse lucht nodig.
Combineer het vegen gerust met het nazicht van je verwarming. Waarom dat loont, lees je in 5 voordelen van jaarlijks onderhoud aan je verwarmingssysteem.
Veelgestelde vragen
Wanneer laat ik mijn schoorsteen best vegen?
Bij voorkeur in de late zomer of het begin van de herfst, voor je de kachel opnieuw aansteekt. Dan ben je klaar voor het stookseizoen en zit je niet met wachttijden in de drukke periode.
Wat moet ik doen bij een schoorsteenbrand?
Bel meteen 112, sluit de luchttoevoer van de kachel of haard en verlaat de woning. Blus nooit met water in de schouw, want dat kan door de plotse afkoeling het rookkanaal doen barsten. Laat de schoorsteen nadien grondig controleren voor je opnieuw stookt.
Moet mijn schoorsteen getubeerd worden als ik een nieuwe ketel plaats?
Niet altijd, maar bij een condensatieketel is een geschikte rookafvoer noodzakelijk. Vaak gebeurt dat met een getubeerd kanaal. Laat dit bekijken bij het plannen van je nieuwe centrale verwarming.
Heat Solutions veegt schoorstenen en tubeert rookkanalen, onder meer in Tienen, Kessel-Lo en Diest. Bel ons op 0498 44 32 50 om een afspraak te maken, of neem contact op via onze contactpagina.
